ศาลเจ้าอิยะ

ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของใจกลางเมือง มัตสึเอะ ในเมืองฮิงาชิอิซูโม

ศาลเจ้าแห่งนี้มีการบันทึกถึงใน “อิสึโมะ โนะ คุนิ ฟุโดกิ” ซึ่งเป็นบันทึกเกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิศาสตร์ของภูมิภาคนี้ และยังเป็นบันทึกเพียงฉบับเดียวที่ยังคงเหลืออยู่ในญี่ปุ่นมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งยังคงอยู่ในสภาพสมบูรณ์มาตั้งแต่ปีค.ศ. 733 ซึ่งหมายความว่าศาลเจ้าแห่งนี้ถือว่ามีความสำคัญมากในสายตาของเมืองหลวงในขณะนั้น

ห้องโถงหลักใช้สถาปัตยกรรมแบบไทฉะสึกุริ แต่บริเวณที่เก็บรักษาวัตถุศักดิ์สิทธิ์ทำขึ้นในลักษณะตรงกันข้ามกับไทฉะ อิสึโมะ โดยจะจัดวางอย่างเป็นระเบียบจากซ้ายไปขวา

ศาลเจ้าอิยะยังมีชื่อเสียงในฐานะสถานที่ปรากฏในเรื่องราวในตำนานญี่ปุ่นเรื่องหนึ่งด้วย

สร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้กับเทพีอิซานามิ ซึ่งเป็นภรรยาของเทพอิซานากิ กล่าวกันว่าทั้งสองได้สร้างหมู่เกาะญี่ปุ่นและเทพเจ้า/เทพธิดาญี่ปุ่นอีกมากมาย

พวกเขาเคยเป็นคู่รักที่มีความทะเยอทะยานเหมือนๆ กัน จนกระทั่งอิซานามิเสียชีวิตจากการให้กำเนิดเทพแห่งไฟ

นับแต่นั้นมา เส้นทางของพวกเขาก็แยกจากกัน โดยอิซานามิเป็นดินแดนแห่งความตาย ในขณะที่อิซานางิเป็นดินแดนแห่งชีวิต

หลังจากที่อิซานามิเสียชีวิต อิซานางิได้โศกเศร้าและคิดถึงเธอมาหลายวันจนเขาต้องไล่ตามเธอไปจนถึงดินแดนแห่งความตายเพื่อพยายามนำเธอกลับคืนมา แต่กลับพบว่าภรรยาสุดที่รักของเขาได้กลายเป็นสัตว์ประหลาดที่เน่าเปื่อยจากภายใน อิซานางิจึงวิ่งหนีเพื่อเอาชีวิตรอดและกลับไปยังโลกของสิ่งมีชีวิต โดยถูกอิซานามิไล่ตาม ซึ่งเขาโกรธมากเพราะเขาเห็นหน้าเธอเมื่อเธอห้ามไว้ ในท้ายที่สุด อิซานางิก็ขังเธอไว้ในยมโลกที่ขอบเขตของโลกแห่งสิ่งมีชีวิตด้วยหินก้อนใหญ่ ซึ่งปัจจุบันเรียกว่าโยโมสึฮิระซากะ ที่นั่นคุณจะได้เห็นหินก้อนเดียวกับที่เขาใช้ปิดทางเข้าสู่โลกของสิ่งมีชีวิต

อิซานามิสาปแช่งอิซานางิจากอีกด้านของก้อนหินโดยกล่าวว่า “สำหรับความอับอายที่เจ้าทำให้ข้า ข้าจะฆ่าคนจากโลกของเจ้า 1,000 คนทุกวัน!”

อิซานางิตอบเธอว่า “เช่นนั้น ฉันจะสร้างคน 1,500 คนทุกวัน”

แล้วพวกเขาก็ไม่เคยเห็นหน้ากันอีกเลย

อิซานามิจึงติดอยู่ในยมโลกตลอดไป และเป็นเช่นนั้นมาตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ศาลเจ้าอิยะอาจสร้างขึ้นโดยผู้ที่เห็นใจเธอและอธิษฐานให้เธอไปสู่สุคติ